{"id":228,"date":"2020-12-11T10:41:00","date_gmt":"2020-12-11T09:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.utwdrz.rzeszow.pl\/?p=228"},"modified":"2020-12-21T10:44:37","modified_gmt":"2020-12-21T09:44:37","slug":"wielkie-antyfony-przyjdz-panie-jezu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.utwdrz.rzeszow.pl\/index.php\/2020\/12\/11\/wielkie-antyfony-przyjdz-panie-jezu\/","title":{"rendered":"Wielkie antyfony: Przyjd\u017a, Panie Jezu!"},"content":{"rendered":"\n

Na tydzie\u0144 przed wigili\u0105 Bo\u017cego Narodzenia Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wprowadza do liturgii bardzo pi\u0119kne i uroczyste modlitwy zwane wielkimi antyfonami. Przez siedem dni wyznaczaj\u0105 one rytm najbardziej bezpo\u015bredniego przygotowania do obchodzenia pami\u0105tki tego Niepoj\u0119tego Narodzenia. \u017barliwie wo\u0142amy do Jezusa \u00a0Przyjd\u017a<\/strong>, Panie<\/strong>,\u00a0 nie<\/strong> zwlekaj<\/strong>. Literacko s\u0105 to teksty nale\u017c\u0105ce do\u00a0 najpi\u0119kniejszych i najbardziej g\u0142\u0119bokich modlitw Ko\u015bcio\u0142a. \u00a0Pierwotny tekst \u0142aci\u0144ski zosta\u0142 przet\u0142umaczony w spos\u00f3b doskona\u0142y na j\u0119zyk polski. W \u015apiewniku ko\u015bcielnym ks. Jana Siedleckiego znajdujemy t\u0142umaczenia osiemnastowieczne, na co wskazuj\u0105 cechy j\u0119zykowe. Za ka\u017cdym razem, kiedy s\u0142ysz\u0119 te antyfony, wzruszam si\u0119, tak bardzo s\u0105 g\u0142\u0119bokie, no\u015bne teologicznie, intelektualnie, o wielkim nat\u0119\u017ceniu towarzysz\u0105cej im emocji. S\u0105 to teksty znakomite pod wzgl\u0119dem retorycznym; lapidarne, a zarazem nios\u0105ce du\u017co tre\u015bci, \u015bwietnie oddaj\u0105ce\u00a0 bezmiar naszej t\u0119sknoty za Zbawicielem.<\/p>\n\n\n\n

   Siedem antyfon, siedem wspania\u0142ych tekst\u00f3w poetyckich, zaliczanych przeze mnie do szczytowych osi\u0105gni\u0119\u0107 poezji modlitewnej. Jest tu zatem i poezja, kiedy s\u0142owo dziwi si\u0119 s\u0142owu, i modlitwa, kiedy dusza w spos\u00f3b najbardziej delikatny, czu\u0142y, intymny obcuje przez dialog z Panem Bogiem. Sama liczba siedem jest symboliczna, oznacza bowiem doskona\u0142o\u015b\u0107, ca\u0142o\u015b\u0107, pe\u0142ni\u0119 wyznaczanych element\u00f3w.  Bardzo m\u0105drze pisze o symbolice tej liczby S\u0142ownik obraz\u00f3w i symboli biblijnych: \u201eLiczba siedem jest wyrazem chcianej przez Boga ca\u0142o\u015bci.\u201d Zatem mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce  siedem wielkich antyfon adwentowych to obraz doskona\u0142ej, pe\u0142nej, ca\u0142o\u015bciowej modlitwy adwentowej.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona pierwsza; chwali i prosi Boga \u2013 M\u0105dro\u015b\u0107 wieczn\u0105;<\/p>\n\n\n\n

M\u0105dro\u015bci<\/strong>, kt\u00f3ra z ust Bo\u017cych wyp\u0142ywasz<\/p>\n\n\n\n

Wszystko urz\u0105dzasz, zewsz\u0105d cel dobywasz,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> i naucz nas dr\u00f3g roztropno\u015bci<\/p>\n\n\n\n

Wieczna M\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Mamy tu do czynienia z mistern\u0105 strof\u0105 safick\u0105, trzy pierwsze wersy s\u0105 jedenastozg\u0142oskowe, wers ostatni, niczym mocne podsumowanie, ostateczna sentencja, najwa\u017cniejsza my\u015bl, swoiste bicie dzwonu  liczy sylab pi\u0119\u0107. I ten schemat  powtarza si\u0119 siedem razy. We wszystkich antyfonach znajdujemy schemat kolejny; to  pocz\u0105tek, kt\u00f3ry jest za ka\u017cdym razem zwrotem adresatywnym do Boga, nazywaj\u0105cym Go ze wzgl\u0119du na jaki\u015b Jego atrybut. To bardzo no\u015bny akt oddania czci Panu Bogu i Jego uwielbienia. W antyfonie pierwszej jest to M\u0105dro\u015b\u0107 (sapiencia). Hagia Sophia, M\u0105dro\u015b\u0107 Bo\u017ca wszystko urz\u0105dza, buduje powszechny \u0142ad ze wszystkiego potrafi wydoby\u0107 cel. Wo\u0142amy: M\u0105dro\u015bci przyb\u0105d\u017a i daj nam roztropno\u015b\u0107, bo jeste\u015b poza czasem i przestrzeni\u0105 \u2013 wieczna. Chcemy cho\u0107 niewiele z tej Bo\u017cej M\u0105dro\u015bci zaczerpn\u0105\u0107, i tak nam wystarczy, je\u015bli B\u00f3g oka\u017ce nam \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona druga; B\u00f3g wys\u0142awiany jako Adonai, W\u00f3dz Izraela;<\/p>\n\n\n\n

O<\/strong> Adonai<\/strong>! Wodzu<\/strong> Izraela<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Co\u015b go wybawi\u0142 z rak nieprzyjaciela,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> upad\u0142ym pod ci\u0119\u017ckim brzemieniem,<\/p>\n\n\n\n

Z silnym ramieniem!<\/p>\n\n\n\n

Ten tekst przyzywa i wielbi Boga ze wzgl\u0119du na Jego wielkie dzie\u0142a wzgl\u0119dem Izraela. Tak Go okre\u015blaj\u0105c: Adonai, W\u00f3dz Izraela, mo\u017cemy liczy\u0107, \u017ce przyb\u0119dzie, aby pom\u00f3c tak\u017ce  nam, grzesznikom, upad\u0142ym pod wielkim brzemieniem grzech\u00f3w. Silne rami\u0119 jest tu synonimem mocy Boga, kt\u00f3ra zostaje przelana na Jezusa.<\/p>\n\n\n\n

Kolejna antyfona; B\u00f3g uwielbiony przez wielkie dzie\u0142a w historii Izraela;<\/p>\n\n\n\n

Korzeniu<\/strong> Jesse<\/strong>! Ty\u015b chor\u0105gwi\u0105 lud\u00f3w,<\/p>\n\n\n\n

Zamilkn\u0105 kr\u00f3le na widok Twych cud\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a i po\u015bpiesz, u\u017cal si\u0119 z\u0142ej doli.<\/p>\n\n\n\n

Wybaw z niewoli!<\/p>\n\n\n\n

Zn\u00f3w odwo\u0142anie do historii narodu wybranego: Korze\u0144 Jesse ,  ot\u00f3\u017c ta metafora dotyczy Boga Izraela,  kt\u00f3ry jest chor\u0105gwi\u0105 lud\u00f3w, a wi\u0119c widomym znakiem, sztandarem, has\u0142em,  wielk\u0105 warto\u015bci\u0105 w imi\u0119 kt\u00f3rej narody dzia\u0142aj\u0105. I ten B\u00f3g przez swoje przyj\u015bcie \u2013 przez u\u017calenie si\u0119 z\u0142ej doli – wybawi ludzko\u015b\u0107 z niewoli grzechu. A jest to niewola ci\u0119\u017cka.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona czwarta;  zn\u00f3w przywo\u0142anie wielkich dzie\u0142 Bo\u017cych i metaforyczne okre\u015blenie Boga, o przyj\u015bcie kt\u00f3rego b\u0142agamy, przez przepi\u0119kn\u0105 metafor\u0119 klucza, kto ma klucz, ten posiada w\u0142adz\u0119, bo klucz otwiera i zamyka. Klucz Dawid\u00f3w ma tre\u015b\u0107 jeszcze g\u0142\u0119bsz\u0105, dotyka samej istoty wszechmocnych dzia\u0142a\u0144 Boga w historii Izraela:<\/p>\n\n\n\n

Kluczu<\/strong> Dawid\u00f3w<\/strong>! Izraela<\/strong> Bo\u017ce<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Co Ty otworzysz, nikt zamkn\u0105\u0107 nie mo\u017ce;<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong>, a wywied\u017a moc\u0105 Twej prawicy<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119\u017ani\u00f3w z ciemnicy!<\/p>\n\n\n\n

Uderza nas tu motyw ciemnicy jako metaforycznego miejsca pobytu ludzi b\u0119d\u0105cych w niewoli grzechu. Zbawca, Jezus, kluczem Dawida otworzy\u0142 t\u0119 ciemnic\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119kna, pi\u0105ta antyfona nawi\u0105zuje po\u015brednio do czwartej przez motyw \u015bwiat\u0142a. Ten, kt\u00f3ry przychodzi, jest \u015awiat\u0142o\u015bci\u0105. A \u015bwiat\u0142o jest koniecznie cz\u0142owiekowi potrzebne do \u017cycia;<\/p>\n\n\n\n

O Wschodzie ranny<\/strong>! \u015awiat\u0142o wiekuiste<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Sprawiedliwo\u015bci  s\u0142o\u0144ce promieniste,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> i o\u015bwie\u0107 w ciemno\u015bciach siedz\u0105ce<\/p>\n\n\n\n

N\u0119dznych tysi\u0105ce!<\/p>\n\n\n\n

Opozycja \u015bwiat\u0142o \u2013 ciemno\u015b\u0107 nale\u017cy do bardzo no\u015bnych metafor poj\u0119ciowych. Ca\u0142y Adwent jest wype\u0142niony tymi tre\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona sz\u00f3sta podkre\u015bla kr\u00f3lewsko\u015b\u0107 Przychodz\u0105cego;<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3lu<\/strong> narod\u00f3w<\/strong>! Ty\u015b ich upragnieniem,<\/p>\n\n\n\n

Ty\u015b jest w\u0119gielnym jedno\u015bci kamieniem,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a, niech cz\u0142owiek przez Ciebie stworzony<\/p>\n\n\n\n

B\u0119dzie zbawiony!<\/p>\n\n\n\n

I ostatnia antyfona w najwy\u017cszej formie chwal\u0105c Boga przez dob\u00f3r no\u015bnych okre\u015ble\u0144; Emanuelu, Kr\u00f3lu, Prawodawco,  ze zwi\u0119kszon\u0105 moc\u0105 prosi Go, aby nie zwleka\u0142 z przyj\u015bciem.<\/p>\n\n\n\n

Emanuelu<\/strong>! Kr\u00f3lu<\/strong>! Prawodawco<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Oczekiwanie narod\u00f3w i Zbawco<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> i nasze wys\u0142uchaj wo\u0142anie,<\/p>\n\n\n\n

Bo\u017ce, nasz Panie!<\/p>\n\n\n\n

Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na okre\u015blenie Prawodawco; B\u00f3g jest jedynym wszech-Prawodawc\u0105, jest tym kt\u00f3ry ustala prawa, regu\u0142y bycia \u015bwiata, ca\u0142ego Kosmosu i cz\u0142owieka. I Ten Niepoj\u0119ty Legifer ma zst\u0105pi\u0107 na ziemi\u0119. Niepoj\u0119ta tajemnica Narodzenia! Przyjd\u017a, Prawodawco, nie zwlekaj. Takie s\u0105 polskie wielkie antyfony adwentowe. Literacka per\u0142a! Wielkie wo\u0142anie do Boga!<\/p>\n\n\n\n

Kazimierz O\u017c\u00f3g<\/p>\n\r\n